Προμελισ

Προτυπα Μελλισοκομεια

Αισθήσεις μελισσών και ο Συναισθηματικός τους κόσμος...

Ακούμε κατά καιρούς διάφορους νέους συναδέλφους – μερικές φορές ακόμα και παλιούς – να υποστηρίζουν πως οι μέλισσές τους όχι μόνο είναι ...καλές μαζί τους, αλλά ακόμα περισσότερο ότι τάχα τους γνωρίζουν και γι αυτό δεν τους τσιμπούν!

Με άλλα λόγια, υποστηρίζουν πως τα μελίσσια τους δεν έχουν μόνο αισθήσεις, μα και συναισθήματα!.

Επειδή οι έννοιες, πέρα από τη κοινή τους ρίζα, έχουν και κάποια εννοιολογική σχέση, σήμερα θα εξετάσουμε για το κατά πόσο τέτοιου είδους ισχυρισμοί ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Ας προσπαθήσουμε όμως να δώσουμε τον ορισμό αυτών των εννοιών και να προσεγγίσουμε τη σχέση και τις διαφορές που έχουν μεταξύ τους.

Όλα ξεκινούν από τις αισθήσεις, που θεωρούνται πως είναι η πηγή όλων μας των γνώσεων και εμπειριών που έχουμε, για τον «κόσμο» που μας περιβάλει. Χωρίς τις αισθήσεις δεν μπορούμε να έχουμε καμιά επαφή και δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τίποτα σχετικά με ότι υπάρχει και συμβαίνει γύρω μας.

Έτσι, η αίσθηση της όρασης μας κάνει να βλέπουμε ένα ηλιοβασίλεμα, και η αίσθηση της ακοής να ακούμε το θρόισμα του αέρα, για παράδειγμα.

Από την άλλη μεριά, οι πληροφορίες που μεταφέρουν οι αισθήσεις στον εγκέφαλο μας, προκαλούν τα αισθήματα.

Τα αισθήματα είναι το αποτέλεσμα της επενέργειας των εξωτερικών (και των εσωτερικών) ερεθισμάτων στον οργανισμό μέσω των αισθήσεων, όπως η αίσθηση της αφής (εξωτερικό ερέθισμα), για παράδειγμα, που μας κάνει να νοιώθουμε το αίσθημα του ψύχους. Ή κάποιο σφίξιμο στο στομάχι (εσωτερικό ερέθισμα) να νοιώθουμε το αίσθημα της πείνας.

Οι αισθήσεις όμως, δεν πρέπει να συγχέονται με τα συναισθήματα, γιατί οι πρώτες είναι ερεθίσματα του εξωτερικού περιβάλλοντος, ενώ τα άλλα δημιουργούνται από τον ίδιο τον οργανισμό και είναι η ευχάριστη ή δυσάρεστη ψυχική κατάσταση που συνοδεύεται από ελαφριές μεταβολές των λειτουργιών του οργανισμού, με αιτία κάποιο γεγονός ή μια εμπειρία.

Που καταλήγουν όλα αυτά που μόλις περιγράψαμε? Πως τα πάντα ξεκινούν από τις αισθήσεις και από αυτές θα πρέπει να ξεκινήσουμε.

Οι μέλισσές μας, όπως και κάποια άλλα ζώα, έχουν περισσότερες αισθήσεις από εμάς τους ανθρώπους που, όπως γνωρίζουμε, έχουμε μόνο πέντε!

Ας τις παραθέσουμε κάθε μια ξεχωριστά.

Αίσθηση της όρασης.
Σε αντίθεση με εμάς τους ανθρώπους, μα και με τα περισσότερα ζώα αυτού του πλανήτη, οι μέλισσες έχουν 5 μάτια και όχι δύο. Από αυτά τα δύο είναι σύνθετα και αποτελούνται από χιλιάδες ομματίδια, ενώ τα τρία είναι απλά και ευρίσκονται στην κορυφή του μετώπου του κεφαλιού τους και σχηματίζουν τρίγωνο. Με αυτά μπορούν να προσανατολίζονται με το φως και τις ακτίνες του ηλίου, ενώ με τα 2 σύνθετα, μπορούν να αναγνωρίζουν χρώματα, σχήματα, και περιοχές.

Έχει αποδειχτεί πως οι μέλισσες βλέπουν διαφορετικού μήκους κύματος χρώματα, από ότι εμείς οι άνθρωποι.

Έτσι μπορούν και βλέπουν χρώματα πέρα από το ιώδες – υπεριώδη χρώματα – μα δεν μπορούν να ξεχωρίσουν το κόκκινο χρώμα, που το βλέπουν σαν μαύρο.

Αίσθηση της Όσφρησης.

Τα αισθητήρια όργανα της όσφρησής των μελισσών βρίσκονται στα άκρα των κεραιών τους και συμβάλουν στην επισήμανση της τροφής τους περισσότερο από κάθε άλλη τους αίσθηση.

Η όσφρηση των μελισσών είναι δυο φορές μεγαλύτερη από ότι του ανθρώπου, αν πρόκειται για τις οσμές των λουλουδιών, αλλά η διαφορά αυτή μεγαλώνει πολύ περισσότερο, όταν πρόκειται για την ανίχνευση των φερομόνων τους, που όπως γνωρίζουμε και έχουμε γράψει σε σχετικό μας άρθρο, αποτελούν τον πρωταρχικό τρόπο επικοινωνίας των μελισσών μας.

Αίσθηση της Γεύσης.

Όπως και εμείς οι άνθρωποι, έτσι και οι μέλισσές μας, μπορούν να ξεχωρίσουν τέσσερις γεύσεις, το γλυκό, το ξινό, το αλμυρό και το πικρό, που όμως δεν έχει μεγάλη σημασία γι αυτές.

Μια άλλη διαφορά που υπάρχει μεταξύ των ανθρώπων και των μελισσών, στο θέμα της γεύσης, είναι πως οι μέλισσες μπορούν να ανιχνεύουν τη γεύση όχι μόνο με το στόμα τους, αλλά και με τις κεραίες τους και τα μπροστινά τους πόδια!

Να αναφέρουμε ακόμα πως κάποια ζάχαρα που είναι γλυκά και ευχάριστα για εμάς τους ανθρώπους, αφήνουν τελείως αδιάφορες τις μέλισσες μας, οι οποίες έχουν για κριτήριο προτίμησης τη θρεπτική αξία μια ουσίας και όχι το πόσο γλυκιά είναι!

Αίσθηση της Αφής.

Οι τρίχες που υπάρχουν πάνω στο σώμα της μέλισσας, αποτελούν τα αισθητήρια όργανα που ανιχνεύουν την αφή της. Καθώς οι τρίχες αυτές πιέζονται από κάποιο εξωτερικό ερέθισμα, μεταφέρονται και οι αντίστοιχες αισθήσεις στον εγκέφαλο της, που παύουν να υπάρχουν, όταν το εξωτερικό ερέθισμα εξαφανιστεί.

Αίσθηση της Ακοής.

Οι μέλισσες μπορούν να συλλάβουν ήχους με την έννοια που εμείς το αντιλαμβανόμαστε, μόνο από πολύ κοντινές αποστάσεις. Για παράδειγμα όταν μια συλλέκτρια θέλει να μεταφέρει κάποια πληροφορία σχετικά με την εξεύρεση τροφής στις συντρόφισσές της, κουνάει με κάποιον ειδικό τρόπο τα φτερά της δημιουργώντας έναν ξεχωριστό ήχο. Τα αισθητήρια όργανα για την ανίχνευση αυτού του ήχου, βρίσκονται στις κεραίες των μελισσών.

Όλους τους άλλους ήχους οι μέλισσες τους αντιλαμβάνονται σαν δονήσεις, από ειδικά αισθητήρια όργανα που βρίσκονται στις κεραίες τους, αλλά και σε άλλα σημεία του σώματός τους.

Λοιπές αισθήσεις.

Όπως αναφέραμε πάρα πάνω, οι μέλισσες, πέρα από τις γνωστές πέντε αισθήσεις, που έχουν και τα περισσότερα ζώα, έχουν προικιστεί από τη φύση και με πολλές άλλες ακόμα, κάτι που τις κάνει αξιοθαύμαστες για εμάς τους ανθρώπους.

Πιο συγκεκριμένα μπορούν και μετράνε τη ταχύτητά πτήσης τους, την απόσταση που διανύουν, το μαγνητικό πεδίο της γης, την ατμοσφαιρική πίεση, την σχετική υγρασία, τη θερμοκρασία, τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα, το πολωμένο φως, τη θέση του ηλίου, ακόμα και με συννεφιά και κάποια άλλα ακόμα μεγέθη που βρίσκονται υπό διερεύνηση.

Κλείνοντας το άρθρο μας αυτό, μπορούμε να συμπεράνουμε πως οι μέλισσές μας έχουν πράγματι ξεχωριστές χάρες και αρετές, αφού είναι προικισμένες με αισθήσεις που εμείς οι άνθρωποι μπορούμε να αντιληφθούμε μόνο με κάποια όργανα ακριβείας, τα οποία μάλιστα, ανακαλύψαμε σχετικά πρόσφατα – τα τελευταία εκατό χρόνια!

Το γεγονός όμως πως οι μέλισσές μας είναι πλούσιες σε αισθήσεις, δεν σημαίνει αναγκαστικά πως μπορούν να έχουν και συναισθήματα απέναντι μας, για τον απλό λόγο ότι στερούνται ψυχικού κόσμου, έτσι όπως εμείς οι άνθρωποι τον αντιλαμβανόμαστε και τον ορίζουμε.

Ποια είναι επομένως η εξήγηση που φαινομένου εκείνου, που κάποιοι συνάδελφοι μας περιγράφουν, ότι τάχα οι μέλισσές τους γνωρίζουν και τους φέρονται «προνομιακά» - δεν τους τσιμπάνε ..πολύ!

Η εξήγηση που μπορεί να δοθεί σε αυτό το φαινόμενο, έχει να κάνει μάλλον με τις «θετικές» φερομόνες που εκπέμπουν, που με τη σειρά τους προκύπτον από την έλλειψη φόβου και από την επιβολή αυτής της αντίληψης στον εαυτό τους- φαινόμενα αυτεπιβολής!

Εγγραφή στο Newsletter μας



Σύνδεση